In Duitsland zijn de advocatenhonoraria geen „vrije marktprijs“, maar grotendeels wettelijk geregeld – ook in de strafrechtadvocatuur.
Categorie: Strafwetgeving
De invoer van harddrugs naar Duitsland is het delict waarvoor veruit de meeste Nederlanders in Duitse gevangenissen terechtkomen. Duitsland is het land met de meeste Nederlandse gedetineerden ter wereld. De verklaring is even simpel als ontnuchterend: Nederland is het belangrijkste productieland van synthetische drugs in Europa, Duitsland hanteert een strikt legaliteitsbeginsel en de grenscontroles zijn sinds september 2024 geïntensiveerd. Wie met cocaïne, MDMA, amfetamine of andere harddrugs de grens over rijdt, belandt in een strafrechtelijk systeem dat fundamenteel anders functioneert dan het Nederlandse – en dat aanzienlijk zwaarder straft.
Duitsland vervolgt cybercriminaliteit met een intensiteit die in Nederland weinig weerga kent. Waar het Nederlandse Openbaar Ministerie selectief prioriteert en een aanzienlijk deel van de cybercrimezaken seponeert, hanteert de Duitse justitie het Legalitätsprinzip: er is in beginsel een vervolgingsplicht. Voor Nederlanders die in Duitsland verdacht worden van computercriminaliteit – van hacking en ransomware tot de exploitatie van Darknet-infrastructuur – heeft dat ingrijpende gevolgen. De strafmaxima zijn hoog, de voorlopige hechtenis is de norm en de bewijsvoering op het gebied van digitale sporen is in Duitsland technisch ver ontwikkeld.
Als Nederlander verdacht van een strafbaar feit in Duitsland beland je in een rechtssysteem dat op wezenlijke punten afwijkt van het Nederlandse. De taal is anders, de procedures zijn strenger, de straffen hoger. Wie zich hierop niet voorbereidt, verliest kostbare tijd en maakt vermijdbare fouten. Dit artikel geeft een overzicht van wat je te wachten staat, welke rechten je hebt en waar de belangrijkste valkuilen liggen.
Cannabis voor recreatief gebruik valt in Duitsland niet langer onder de klassieke Opiumwet‑achtige regels, maar dat betekent geenszins dat het strafrecht buitenspel staat. De Duitse Wet op consumptiecannabis (Konsumcannabisgesetz, KCanG) creëert een fijnmazig stelsel van verboden, en recente rechtspraak van het Bundesgerichtshof (BGH), de hogere regionale gerechten en het Beierse Oberste Landesgericht laat zien dat strafzaken, inbeslagnames en zelfs gevangenisstraffen voor gebruikers, thuistelers en commerciële actoren realistische scenario’s blijven.
Duitsland heeft in 2026 een belangrijk gat in de regelgeving gesloten door lachgas (distikstofmonoxide, N₂O), GBL en 1,4‑butaandiol onder het Neue‑psychoaktive‑Stoffe‑Gesetz (NpSG) te brengen. De wijzigingswet is op 12 januari 2026 afgekondigd en treedt op 12 april 2026 in werking. De hervorming reageert op het snel gegroeide recreatieve gebruik van lachgas en het misbruik van GBL/BDO als “ko‑druppels”, maar probeert tegelijkertijd erkende industriële, commerciële en medische toepassingen in stand te houden.
Voor ondernemingen die deze stoffen produceren, verhandelen of (door) Duitsland transporteren, ontstaat daarmee een complex samenspel van verboden, uitzonderingen en strafrechtelijke risico’s dat een gerichte compliance‑aanpak vereist.
Mensensmokkel is allang geen randverschijnsel meer aan de buitengrenzen van de EU, maar dagelijkse realiteit, ook in binnen‑Europese grensregio’s. In het Duits‑Belgisch‑Nederlandse drielandenpunt rond Aken variëren onderzoeken naar vermeende “smokkelaars” van kleine chauffeurs die voor een bescheiden bedrag mensen vervoeren tot personen die worden beschuldigd van betrokkenheid bij gestructureerde internationale netwerken. Voor de betrokkenen staat er veel op het spel: gevangenisstraffen van meerdere jaren, omvangrijke vermogensontneming en, in zaken met dodelijke afloop, zelfs levenslange gevangenisstraf.
Het Duitse strafrecht pakt mensensmokkel in de kern aan via de §§ 96 en 97 van de Aufenthaltsgesetz (AufenthG, Duitse Vreemdelingenwet). Deze bepalingen zijn in de afgelopen jaren aanzienlijk aangescherpt, met name door de “Wet ter verbetering van de terugkeer” in 2024. Tegelijkertijd bepalen rechtspraak van het Bundesgerichtshof (BGH) en het Europese recht – waaronder de Terugkeerrichtlijn en recente arresten van het Hof van Justitie van de EU – de grenzen en reikwijdte van strafbaarheid. Wie met dergelijke beschuldigingen wordt geconfronteerd, heeft een verdediging nodig die zowel de dogmatische fijnslijperij als de praktijk van grensoverschrijdende opsporing begrijpt.
Categorieën
Koffiebelasting in Duitsland
Juridische achtergronden en strafrechtelijke risico’s: Duitsland is een van de weinige Europese landen waar koffie wordt belast. De Koffiebelastingwet (KaffeeStG) regelt de heffing van een verbruiksbelasting op koffie en koffiehoudende producten. Deze belasting bedraagt momenteel €2,19 per kilogram geroosterde koffie en €4,78 per kilogram oploskoffie. Voor koffiehoudende waren, zoals snoep of andere producten met een koffiegehalte tussen 10 en 900 gram per kilogram, gelden gestaffelde tarieven. De belasting wordt geheven bij het in omloop brengen van koffie in het Duitse belastinggebied, bij invoer uit derde landen of bij aankoop uit andere EU-lidstaten voor commerciële doeleinden.
De invoer en handel in verdovende middelen in niet geringe hoeveelheden behoren tot de meest ernstige misdrijven binnen het Duitse drugsstrafrecht. Bijzonder gevoelig liggen zaken waarbij zogenaamde haveninsiders betrokken zijn – personen die door hun kennis van havenprocessen of hun beroepspositie in zeehavens de berging of het transport van drugs mogelijk maken.
De Duitse Hoge Raad (Bundesgerichtshof, BGH) heeft in de afgelopen jaren een reeks grondige uitspraken gedaan over dit onderwerp, die niet alleen de grens tussen daderschap en medeplichtigheid verduidelijken, maar ook de strafrechtelijke beoordeling van logistieke ondersteuningshandelingen preciseren. Deze rechtspraak laat zien hoe complex de classificatie van dergelijke activiteiten kan zijn, met name als het gaat om de vraag of iemand als dader of slechts als medeplichtige moet worden aangemerkt.
Dubbele vervolging in grensoverschrijdend strafrecht: Het ne bis in idem-beginsel – het verbod op dubbele vervolging – is een hoeksteen van de rechtsstaat. Binnen de Europese Unie is dit principe vastgelegd in artikel 54 van het Uitvoeringsverdrag van Schengen (SDÜ) en artikel 50 van het Handvest van de grondrechten. Maar wat betekent „zelfde feit“ in een grensloze ruimte waar misdrijven vaak grensoverschrijdende aspecten kennen? Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) boog zich over deze vraag in zijn arrest van 11 september 2025 (zaak C-802/23).
De zaak betrof een voormalig leidster van de terroristische organisatie ETA, die in Frankrijk was veroordeeld voor deelname aan een terroristische organisatie en vervolgens in Spanje werd vervolgd voor concrete terroristische aanslagen. De beslissing van het HvJ EU verduidelijkt onder welke voorwaarden er sprake is van identiteit van feiten in de zin van het Europese recht – een kwestie die niet alleen relevant is voor terrorismezaken, maar voor het gehele EU-strafrecht.